Randevu: 0535 359 19 03
Muayenehane: 0224 245 58 55

Ailenin Yaşam Döngüleri

Ailenin Yaşam Döngüleri

Aileler farklı bireylerden oluşsada genel olarak benzer süreçlerden geçerler ve bireylerin kişilikleri , aile içi ilişkilerin özellikleri, alınan , verilen ve değişen rollere bağlı olarak bu süreçlerde çeşitli çatışmalar , tıkanmalar olabilir. Bazen hem aile bireyinin hem de ailenin işlevselliğini bozan psikiyatrik bozukluklar ortaya çıkabilir.

Aile yaşam dönemlerini, temel olarak altı başlıkta toplayabiliriz.

  1. Bekar, genç erişkinlik dönemi

Bu süreçte anne baba yeni neslin ayrılmasını kabullenme süreci yaşar. Kişi ait olunan aileden ayrılır, özel, yakın akran ilişkileri geliştirir, ve iş yaşamına katılır.İnsan yaşamındaki pek çok sorun, gencin yetişkinler topluluğunun bir üyesi olma sürecinde ortaya çıkar. Bu dönemde olup  bitenler insanın sosyal konumunu yaşamı boyunca etkileyebilir.   

  1. Yeni evli çift

Bu dönemde gençler evlenerek aile arasına katılırlar ve bu yeni sistemin kabul edilişi ile ilgili bir duygusal süreç yaşanır. Evliliğin gerçekleşmesi ailede yeni değişikliklere yol açar, evlilik sistemi şekillenir, geldikleri aileler ve arkadaşlarla eşlerin ilişkisi yeniden düzenlenir. Bu süreçte gençlere gereksiz gibi görünen ritüeller ilgili herkesin birbirleriyle ilişkide yeni biçimlere geçmesine yardımcı olan aşamaların sınır çizgileri olarak önem taşır. Pek çok kültürde doğum , ergenlik, evlilik, ölüm törenleri dengeli bir yaşam için çok önemli görüldüğünden korunmuştur.  

  1. Küçük yaşta çocuğu olan aile

Yeni bir bireyin aileye katılması ve aile sistemine uyumuyla ilgili yeni bir dönem başlar. Eşler ebeveyn rolü alırlar, kaynak aile ile anne , baba , büyükanne, büyükbaba rol ilişkileri

yeniden düzenlenir. Yani bir çocuğun doğumuanneler, babalar, büyükanne ve büyükbabalar, amca ve dayılar, teyze ve halalar yaratır ve aile sistemi içinde bir etkiye yol açar. Çocuk aile tarafından ya hoşlukla ya da zorlukla kabul edilir. Çocuğun aileye katılması evliliği sağlamlaştırabildiği gibi çökertebilir de. Evliliğin kalıcılığı konusundaki bütün kuşkular bebeğin gelişiyle birlikte gözden geçirilmek zorunda kalınır.Bir çocuğu yetiştirme sorumluluğu yeni bir bağlılığı gerektirir.Ayrıca evlilik anlaşmaları değişir. Ailenin dışında tutulan kayınvalidelerin anneanne , babaanne olarak geri dönmesi evli çift için yeni sorunlar doğurur.

  1. Genç çocuğu olan aile

Bu dönemde çocuklar aileleriyle ilişkilerinde bağımlılık ve bağımsızlık arasında gel git yaşarlar. Bu noktada esnekliğin arttırılması gerekir. Anne babalar ergenin aile içinde ve aile dışında hareket edebilmesine izin veren bir ebeveyn çocuk ilişkisi kurabilmelidir. Ebeveyn çocuk ilişkisi yanında eşler orta yaş, evlilik ve meslek alanlarına yeniden odaklanırlar. Daha yaşlı neslin kavramlarına dönüş başlar.

Bir çift evliliklerinin ortalarına ulaştığında , sorunları genellikle alışılmış kalıplara dönüşmüş olur. Bazen onların sorunlarına çocuklar da dahil olur, ama genellikle ortaya konan sorun evlilik sorunu olarak kabul edilir. Bu süreçte ortaya çıkan tipik sorun eşlerden hangisinin evlilikte baskın olacağını belirlemek için yaşanan güç mücadelesidir. Evlilik hiyerarjisinde kimin ilk kimin ikinci olacağı sorusu her zaman varlığını korur. Bazı çiftler bu konuda esnek olmayı başarabilir; bazı zamanlarda ve bazı alanlarda kadın baskın olurken , diğer zamanlarda ve alanlarda erkek baskın olur ; pek çok durumda da eşit bir işlev görürler. Sorunlu bir evlilikte eşler ancak tek bir biçimde iş görürler ve bu biçimden hoşnutsuzdurlar. Evli bir çift güç mücadelesine düştüğünde karşılıklı böyle olmasını istemeseler de bu mücadele yıllarca sürebilir. Bu mücadelenin bir parçası olarak çok çeşitli davranış biçimleri geliştirebilirler. 

  1. Çocukların ayrılması

Aile sistemine dışarıdan giriş ve çıkışların olduğu bir dönemdir. Eşler evlilik sistemini yeniden düzenler. Yetişken çocuklarla anne babalar arasında erişkin düzeyde bir ilişkinin düzenlenmesi gerekir. Akrabalar erişkin çocuklar arasındaki ilişki yeniden düzenlenir. Bu dönem aynı zamanda büyükanne ve büyükbabanın sağlık sorunları ve ölümleriyle uğraşıldığı bir dönemdir.

  1. Geç dönem (yaşlılıkta aile)

Nesiller arasındaki  rollerde değişim söz konusudur. Bu dönemde eşler kendisi ve /veya eşinin işlevleri ve ilgilerindeki fizyolojik gerilemeleri dikkate alarak aile içinde ve sosyal yaşamda rolleri yeniden düzenlemelidirler. Kendilerinden genç olan neslin daha merkezi olan rollerine destek vermeli, yaşlılığın getirdiği deneyim ve bilgeliğin kullanılması sağlanmalıdır. Bu dönemde gerçekleşen değişimlerden biri de eş, kardeş ve diğer yaşıtların kaybıdır. Bu dönem hem kişinin yakınlarının kaybıyla başaçıkmaya çalıştığı hem de kendi ölümüne hazırlandığı bir süreçtir.